Een van de grote ongemakken in het bestaan van een freelancejournalist of -fotograaf is de eeuwige vraag of je prijs per stuk, teken, beeld of dag wel marktconform is. Vrij raadpleegbare tariefkaarten, waarin je kan lezen wat jij én je collega’s aanrekenen voor vergelijkbaar werk, zouden daarin kunnen helpen. Maar geen enkele grote mediaspeler blijkt die te hebben.
Sinds juni is in heel Europa de EU-richtlijn over salaristransparantie voor vast personeel van kracht. Die verplicht bedrijven om transparanter te zijn over verloning en loonkloven ook effectief te dichten indien ze te groot zijn.
Een vergelijkbare maatregel zou ook op de journalistieke markt, waar zelfstandige journalisten en fotografen werk aanbieden aan omroepen, uitgeverijen en agentschappen, van nut kunnen zijn. Zo bleek in elk geval uit het onderzoek dat de VVJ in de lente deed naar praktijkvergoedingen van freelancers in Vlaanderen anno 2026. Veel media hanteren immers vergoedingen ‘à la tête du client’, doorgaans gehuld in een waas van geheimzinnigheid. Dat zet de deur wagenwijd open voor een verdeel-en-heersbeleid in het nadeel van de kleine leverancier.
"Veel media betalen vergoedingen 'à la tête du client’
en hanteren zo een verdeel-en-heersbeleid"
Afzonderlijke afspraken
Geen enkele van de grote mediagroepen werkt met eenduidige tarieven die vrij raadpleegbaar zijn voor losse medewerkers. Zo liet krantenuitgever Mediahuis op vraag van de VVJ bijvoorbeeld weten dat het met elke medewerker afzonderlijk afspraken maakt. ‘Bij de onderhandelingen over de vergoeding die kan betaald worden aan een welbepaalde freelancer spelen van onze kant verschillende elementen mee, zoals de (deel)redactie waarvoor de stukken bestemd zijn, ervaring, expertise, aard van de opdrachten, mate van tevredenheid, enzovoort. Er zit natuurlijk wel een zekere lijn in, (…) maar er zijn geen standaardtarieven.’
Ook DPG, Mediafin en de VRT bepalen vergoedingen in functie van de aard en inhoud van de opdracht. Roularta gaf aan dat het niet wenst te reageren op de vraag van de VVJ over de transparantie rond tarieven die het hanteert voor freelancejournalistiek.
Commissies en lidgeld
Agentschappen hanteren veelal hetzelfde systeem, ook voor fotografie. Zo werkt Belga met tarieven die fotograaf per fotograaf onderhandeld en in een overeenkomst gegoten worden. Hier geldt eveneens dat daarnaast de omstandigheden bepalen hoeveel de onderaannemer in kwestie vergoed wordt voor een bepaalde opdracht. Bij archiefwerk geldt een gelijkaardig systeem, waarbij bovendien ook de commissie van het agentschap varieert van fotograaf tot fotograaf.
Ook fotoagentschap Content Curation werkt niet met vaste tarieven, maar wel met een percentage op de verkoopprijs, die eveneens kan variëren van de ene fotograaf tot de andere. Bij ID Photo Agency gelden wel vaste percentages op de verkoop van archiefmateriaal. Ook daar zijn de tarieven voor opdrachten evenwel anders, ‘maar wel vrij uniform, omdat dat toch het beste werkt’. Zij rekenen daarnaast voor iedereen een vast en identiek bedrag aan lidgeld aan op jaarbasis, ongeacht het volume.
Hans Dierckx
Raadpleeg onze tarievenbrochure over praktijkvergoedingen van freelancers in Vlaanderen.
