Het Europees Parlement stemde massaal in met nieuwe aanbevelingen voor AI-bedrijven: 460 voor, 71 tegen. Kern van het besluit: wie auteursrechtelijk beschermd werk gebruikt, moet transparant zijn en eerlijk betalen. De EU-auteursrechtwetgeving moet gelden voor elk generatief AI-systeem op de Europese markt, ongeacht waar het is ontwikkeld of getraind.
Nieuwsmedia in de frontlinie
AI-systemen slorpen verkeer en advertentie-inkomsten op die vroeger naar nieuwssites gingen. Het Parlement wil dat media daarvoor worden gecompenseerd en zelf kunnen beslissen of hun content mag worden gebruikt voor AI-training. Het Parlement waarschuwt ook dat big tech zijn eigen AI-diensten niet mag bevoordelen boven onafhankelijke nieuwsbronnen.
Eerlijke vergoeding
De creatieve sector is goed voor 6,9 procent van het Europese bruto binnenlands product. Het Parlement wil dat AI-bedrijven er eerlijk voor betalen wanneer ze beschermd materiaal gebruiken. Hetzelfde geldt ook voor historisch gebruik. Eén oplossing wijst het Parlement uitdrukkelijk van de hand: een forfaitaire wereldwijde licentie die AI-aanbieders in één klap toegang geeft tot alles, in ruil voor een vast bedrag.
Transparantieplicht voor AI-aanbieders
Geen eerlijke vergoeding zonder transparantie. AI-aanbieders en -gebruikers moeten bijhouden welke auteursrechtelijk beschermde werken ze inzetten voor training. Meer nog: ook crawling en retrieval-augmented generation - waarbij AI beschermde teksten ophaalt om antwoorden te verrijken - moeten voortaan worden gedocumenteerd.
Juridische gevolgen bij inbreuk
Weigert een aanbieder te documenteren, dan riskeert die een inbreuk. En als een rechter de rechthebbende in het gelijk stelt, draait de AI-aanbieder op voor de juridische kosten. Een stevige stok achter de deur.
Opt-out en licentieovereenkomsten
Makers die niet willen dat hun werk AI traint, krijgen een opt-outrecht. Het Parlement stelt voor dat het EUIPO - het Bureau voor de Intellectuele Eigendom van de EU - daarvoor een centrale lijst bijhoudt. Verder wil Brussel een nieuwe licentiemarkt opzetten: vrijwillige, sectorgebonden collectieve overeenkomsten, met een expliciete rol voor individuele makers en kleine en middelgrote ondernemingen.
Deepfakes
Tot slot stelt het Parlement dat volledig door AI gegenereerde inhoud geen auteursrechtelijke bescherming verdient. Ook moeten digitale dienstverleners actief optreden tegen deepfakes.
(CM)
