Het Hof van Justitie van de Europese Unie heeft vandaag een belangrijke uitspraak gedaan in het voordeel van persuitgevers. Aanleiding was een geschil tussen Meta Platforms Ireland - het bedrijf achter Facebook - en de Italiaanse mediaregulator AGCOM over verplichte vergoedingen voor het online gebruik van nieuwscontent.
Wat wil artikel 15 van de Europese richtlijn inzake digitale auteursrechten?
Artikel 15 van de Europese richtlijn inzake auteursrecht in de digitale eengemaakte markt (2019/790) kent persuitgevers een zogenaamd naburig recht toe. Daarmee kunnen zij online gebruik van hun publicaties door zoekmachines en sociale media toestaan of verbieden. Het doel is uitgevers te helpen hun investeringen in journalistieke content terug te verdienen op een moment dat digitalisering en veranderde nieuwsconsumptie hun verdienmodellen stevig uitdagen.
Italië vertaalde die richtlijn in nationale wetgeving die platforms verplicht te onderhandelen over een billijke vergoeding voor het gebruik van perspublicaties, met AGCOM als scheidsrechter bij een eventueel geschil.
Nieuwscontent mag niet worden weggedrukt
Een cruciaal element in de uitspraak betreft de zichtbaarheid van content tijdens die onderhandelingen. Het Hof oordeelt dat platforms nieuwsartikelen niet minder zichtbaar mogen maken in zoekresultaten zolang er nog onderhandeld wordt over een vergoeding. Die verplichting is er om te vermijden dat techbedrijven druk uitoefenen op uitgevers of dat de economische waarde van de gebruikte content kunstmatig wordt verhuld.
Platforms moeten hun kaarten op tafel leggen
Daarnaast legt het Hof de nadruk op de transparantieverplichting. Alleen de platforms zelf beschikken over de gegevens die nodig zijn om de economische waarde van het gebruik van nieuwscontent te berekenen. Uitgevers verkeren daardoor structureel in een zwakkere onderhandelingspositie. Platforms zijn daarom verplicht die informatie te verstrekken, zodat een eerlijke en geïnformeerde onderhandeling mogelijk is.
Hof: proportionele beperking op vrijheid van ondernemen is gerechtvaardigd
Meta voerde aan dat de Italiaanse verplichtingen zijn vrijheid van ondernemen, gewaarborgd door het EU-Handvest van de Grondrechten, schenden. Het Hof erkent dat de opgelegde verplichtingen - inclusief de bevoegdheid van AGCOM om sancties op te leggen - inderdaad een beperking vormen op die vrijheid. Maar die beperking is gerechtvaardigd en evenredig, omdat ze bijdraagt aan een goed functionerende auteursrechtenmarkt en het mediapluralisme beschermt.
De volledige tekst van het arrest is beschikbaar via de officiële CURIA-website: C-0797-23, arrest van het Hof van Justitie van de EU.
(CM)
