Parlementaire zittingen volgen, interviews uittikken of vragen van het publiek filteren: voor steeds meer journalistiek werk bestaan er nieuwe toepassingen, vaak met AI als motor. Ook in het Belgische start-uplandschap beweegt er op dat vlak een en ander.
Urenlange parlementaire debatten uitzitten vanop de tribune of via livestream: het is noodzakelijk maar ook tijdrovend werk voor Wetstraatjournalisten. Vandaag bestaat er software die dit labeur uit handen kan nemen, waardoor journalisten zich op ander werk kunnen richten.
Het Brusselse bedrijfje Prismos ontwikkelde software die zittingen en debatten omzet in transcripties, waaraan je vervolgens via een chatbot gericht kan vragen wat de belangrijkste passages waren en of bepaalde onderwerpen aan bod zijn gekomen.
In een volgende stap kan je als journalist ook zelf op voorhand onderwerpen ingeven, en meldingen krijgen wanneer deze aan bod komen. Die functie is echter nog in ontwikkeling. “Zij zitten nog in een vroeg stadium. Momenteel test Mediahuis dit uit, en we bekijken of we dit ook bij de VRT kunnen inzetten”, vertelt Mathias Teuwen, projectbeheerder bij de Sandbox-afdeling van de openbare omroep.
Dat is een afdeling die zich concentreert op innovatie die door start-ups gedreven wordt. “Als de VRT een tanker is, dan zijn dat de speedbootjes die snel kunnen uitvaren. Wij testen met hen dingen uit, zonder dat we er meteen de volledige nieuwsredactie bij betrekken.”
Vlaamse accelerator
Samen met Medianet Vlaanderen, Future Media Hubs en Thomas More heeft Sandbox daarvoor (met gedeeltelijke financiering van VLAIO van de Vlaamse overheid) de accelerator Seeds & Growth for Media opgericht.
Op dit moment heeft die een 3de projectoproep lopen, met het oogmerk om dit najaar opnieuw beloftevolle start-ups in en rond de media te koppelen aan de grote spelers in de sector. Prismos is zo’n jonge belofte.
Een ander voorbeeld is Open The Box, dat is opgericht vanuit Mediafin, de uitgever van De Tijd. Hun tool bundelt uit verschillende bronnen bedrijfsgegevens, zoals winstcijfers, aandeelhouders of oprichtingsaktes, en brengt zo het netwerk rond een onderneming visueel in kaart. Zo kan je als economisch of politiek journalist snel zien of bijvoorbeeld een bepaalde ceo of politicus zakelijke banden heeft met deze of gene firma.
Een andere tool voor onderzoeks- en datajournalistiek, Wobby, deed in het verleden al mee aan het Seeds & Growth-programma. Zij hebben een tool die data bundelt uit allerhande bronnen, zoals die van federaal statistiekbureau Statbel, waarmee journalisten aan de slag kunnen om nieuws te vinden in de cijferbrij. Vandaag richt Wobby zich echter eerder op bedrijven, met een AI-agent die als persoonlijke data-analist kan handelen.
Automatisering en publieksinteractie
Andere start-ups werken niet zuiver rond het inhoudelijke journalistieke werk, maar bijvoorbeeld rond automatisering, of rond interactie met het publiek.
Zo is er Pimp My Company, een bedrijf dat tijdens de voorbije Ronde van Frankrijk voor Sporza aan de slag ging. Kijkers konden tijdens de rechtstreekse verslaggeving via een QR-code vragen stellen aan de tv-commentatoren, waarvan sommige dan beantwoord werden in de uitzending.
“We hebben dat eerst uitgeprobeerd in een kleinere wedstrijd, en toen dat bleek te werken, hebben we het ook ingezet in de Tour”, aldus Teuwen. “In dit geval was dat voor de VRT, maar het kan dus ook voor andere mediabedrijven in Vlaanderen."
Voor schrijvende journalisten is Scribewave dan weer een interessante jonge speler. Zij hebben transcriptiesoftware, die spraak omzet in tekst, en gaan er prat op dat zij de krachtigste tool hebben voor het interpreteren van de Vlaamse variant van het Nederlands, en de bijhorende dialecten.
Dat kan dienen voor het uittikken van interviews, maar ook bijvoorbeeld om zelfstandig fragmenten uit radio-uitzendingen te halen en deze om te zetten in hapklare berichten voor de sociale media.
Tot juli 2026
De volgende editie van Seeds & Growth start op 13 oktober. Tot dan kunnen start-ups met een product dat journalistiek of technologisch iets kan betekenen voor de mediasector zich aanmelden.
Kandidaten die als vruchtbaar worden beschouwd, krijgen een traject van een half jaar waarbinnen ze proefdraaien binnen een groot Vlaams mediabedrijf, om hun product aan de praktijk te toetsen, en in contact te komen met investeerders en internationale partners.
Hans Dierckx
(Illustratie: Revista)
