De Daphne Caruana Galizia Prize is dinsdagavond uitgereikt aan een internationaal team van onderzoeksjournalisten onder leiding van het Nederlandse Follow The Money. Het team onthulde wie profiteerde van de verkoop van verouderde olietankers die nu worden ingezet om sancties op de Russische oliehandel te omzeilen. Veertien mediapartners werkten samen aan dit project, waaronder de Belgische krant De Tijd met journalist Lars Bové.
De prijs, vernoemd naar de Maltese onderzoeksjournaliste die in oktober 2017 werd vermoord, eert jaarlijks onderzoeksjournalistiek die de kernwaarden van de Europese Unie promoot of verdedigt: menselijke waardigheid, vrijheid, democratie, gelijkheid, de rechtsstaat en mensenrechten. Het winnende team ontvangt een geldbedrag van 20.000 euro.
Persvrijheid in Gaza
In aanloop naar de prijsuitreiking vond een debat plaats over de precaire situatie van journalisten in Gaza. Martin Roux van Reporters Without Borders stelde dat Gaza de dodelijkste plek ter wereld is geworden voor journalisten. 'Dit is de dodelijkste oorlog ooit voor journalisten', aldus Roux. 'Straks zijn er geen journalisten meer'.
De Palestijnse freelancejournaliste Eman Alhaj Ali, die de oorlog overleefde, benadrukte dat haar werk meer is dan een beroep. 'Voor mij is mijn journalistieke activiteit een morele verplichting geworden', vertelde ze tijdens het debat.
Mohammed Albaba, voormalig hoofdfotograaf bij persagentschap AFP die nu vanuit Egypte werkt, wees erop dat beschermende uitrusting zoals helmen en vesten geen soelaas biedt. Het doden van Palestijnse journalisten gaat gewoon door. Zwijgen komt neer op een vrijgeleide voor de Israëli's om verder te doen zoals ze bezig zijn.
Toegang tot Gaza geblokkeerd
Reporters Without Borders bevestigde dat de Gazastrook volledig is afgesloten voor internationale journalisten, zowel vanuit het land als via de zee. De organisatie probeert via het Israëlische hooggerechtshof alsnog toegang te verkrijgen voor journalisten.
Esther Solomon, hoofdredactrice van de Engelstalige editie van Haaretz, schetste een ander probleem: het gebrek aan volledige berichtgeving in Israël zelf. Ze wees erop dat het verschil tussen wat het Israëlische publiek te zien krijgt en wat het internationale publiek ziet, steeds groter wordt.
Dat komt omdat Israëlische nieuwsmedia zichzelf censureren. Zo vinden veel beelden niet de weg naar het Israëlische publiek. De oorlog betekent volgens haar een knauw voor de persvrijheid in Israël.
Recordaantal inzendingen
Voor deze vijfde editie van de Daphne Caruana Galizia Prize werden tussen 21 mei en 31 juli meer dan 300 inzendingen ingediend door journalisten uit alle 27 EU-lidstaten. De prijs staat open voor professionele journalisten van elke nationaliteit, op voorwaarde dat hun werk werd gepubliceerd of uitgezonden door een medium gevestigd in een EU-lidstaat.
Met de prijs onderstreept het Europees Parlement zijn uitgesproken steun voor onderzoeksjournalistiek en de bescherming van journalisten wereldwijd.
Meer over het winnende project vind je hier.
(CM)
